Bal yalnızca kahvaltı sofrasının değil; meyveli tatlıların, yoğurtlu atıştırmalıkların ve hamur işlerinin de tatlandırıcısı olabilir. Bu sayfada Artvin Balı ile hazırlanan dört tarif var: ballı pekmezli elma baklavası, yoğurtlu ballı şeftali, ballı elma tatlısı ve ballı muzlu kuleler. Her tarifin yanında süresi, kaç kişilik olduğu ve hangi bal çeşidiyle daha iyi çalıştığı da yazıyor.
Hangi Tarif Size Göre?
Dördü aynı akşamın tarifi değil: biri misafir sofrasına kurulur, biri sıcak bir yaz gününde buzdolabından çıkar, biri kahvaltıda on dakikada biter. Tarifleri okumaya başlamadan önce tabloya bakmak, hangisinin bugününüze uyduğunu seçmenizi kolaylaştırır.
| Tarif | Toplam süre | Zorluk | En uygun zaman | Önerilen bal |
|---|---|---|---|---|
| Ballı Pekmezli Elma Baklavası | ~40 dk | Orta | Misafir sofrası | Artvin Çiçek Balı |
| Yoğurtlu Ballı Şeftali | ~5 dk | Çok kolay | Yaz, ara öğün | Artvin Çiçek Balı |
| Ballı Elma Tatlısı | ~40 dk | Kolay | Akşam tatlısı | Kestane Balı |
| Ballı Muzlu Kuleler | ~10 dk | Kolay | Kahvaltı | Artvin Çiçek Balı |
Fırın süreleri tariflerin kendi metninden geliyor; hazırlık süreleri ortalama mutfak hızına göre verilmiş yaklaşık değerlerdir.
1. Ballı Pekmezli Elma Baklavası
Elma, ceviz ve pekmezin buluştuğu, bal ile taçlanan klasik bir Türk tatlısı. Az malzemeyle hazırlanır, misafir sofralarının yıldızı olur.
- Hazırlık
- ~20 dk
- Pişirme
- 20 dk
- Toplam süre
- ~40 dk
- Porsiyon
- 6 dilim
- Zorluk
- Orta
- Önerilen bal
- Artvin Çiçek Balı
Ballı Pekmezli Elma Baklavası — Malzemeler
- 20 adet baklava yufkası
- 150 g ceviz içi (ince kıyılmış)
- 1 su bardağı Artvin Balı
- 4 adet tatlı elma (rendelenmiş)
- 200 g tereyağı
- 2 su bardağı üzüm pekmezi
- 1 çay kaşığı tarçın
Ballı Pekmezli Elma Baklavası — Yapılışı
- Elmaları rendeleyip elinizle iyice sıkarak suyunu akıtın.
- Sıkılmış elma rendesini bir kaba alın; ince kıyılmış ceviz içini, tarçını ve balı ekleyip karıştırın. Baklavanın iç harcı hazır.
- Tereyağını eritin. Bir yufkayı tezgâha yayıp fırçayla hafifçe yağlayın, üzerine bir kat daha yufka serip onu da yağlayın.
- Yağladığınız yufkayı iki parmak kalınlığında katlayın; katlanan kalın bölüme hazırladığınız içten serpiştirin.
- Yufkayı elinizle sarıp yağlanmış tepsiye dizin. Kalan tereyağını ruloların üzerine gezdirin ve 6 parça olacak şekilde dilimleyin.
- Önceden ısıtılmış 180 derece fırında 15-20 dakika, üzeri kızarana kadar pişirin.
- Fırından çıkan sıcak baklavanın üzerine üzüm pekmezi dökerek servis edin.
Bu tarif için bal önerimiz
İç harçta ceviz, tarçın ve pekmez zaten baskın; aroması dengeli bir çiçek balı bu üçünün önüne geçmez. Artvin Çiçek Balı
2. Yoğurtlu Ballı Şeftali
Yaz aylarının serinletici alternatifi. Yoğurt, şeftali ve bal üçlüsü hem hafif hem doyurucu bir ara öğün.
- Hazırlık
- ~5 dk
- Pişirme
- Pişirme yok
- Toplam süre
- ~5 dk
- Porsiyon
- 2 kâse
- Zorluk
- Çok kolay
- Önerilen bal
- Artvin Çiçek Balı
Yoğurtlu Ballı Şeftali — Malzemeler
- 2-3 adet olgun şeftali
- 1 kâse soğuk süzme yoğurt
- 2 yemek kaşığı Artvin Balı
- Taze nane yaprağı veya bir tutam tarçın (isteğe bağlı)
Yoğurtlu Ballı Şeftali — Yapılışı
- Şeftalileri yıkayıp küp şeklinde doğrayın.
- Süzme yoğurdu bir kâseye alın ve şeftalilerle karıştırın.
- Üzerine balı gezdirerek servis yapın. İsterseniz taze nane yaprakları ya da bir tutam tarçınla süsleyin.
Bu tarif için bal önerimiz
Tarifte ısı yok, yani balın aroması olduğu gibi tabağa geliyor. Şeftalinin kokusunu bastırmayan hafif bir çiçek balı burada en doğru seçim. Artvin Çiçek Balı
3. Ballı Elma Tatlısı
Şeker yerine bal ile yapılan hafif bir elma tatlısı. Fırında içi yumuşar, üzeri hafifçe karamelize olur.
- Hazırlık
- ~10 dk
- Pişirme
- ~30 dk
- Toplam süre
- ~40 dk
- Porsiyon
- 6 kişilik
- Zorluk
- Kolay
- Önerilen bal
- Kestane Balı
Ballı Elma Tatlısı — Malzemeler
- 6-7 adet (yaklaşık 1 kg) ekşi elma
- 1,5 çay bardağı (100 g) Artvin Balı
- 4 çay kaşığı (30 g) tereyağı
- Taze meyve (süslemek için, isteğe bağlı)
Ballı Elma Tatlısı — Yapılışı
- Elmaları yıkayın. Çekirdeklerini sap kısmından delerek çıkarın; harcın dışarı sızmaması için alt kısmı delmeyin.
- Tereyağını tavada eritin.
- Her elmanın içine 1 çay kaşığı bal ve yarım çay kaşığı tereyağı paylaştırın.
- Elmaları fırın tepsisine aralıklı dizin.
- Önceden ısıtılmış 180 derece fırında elmalar yumuşayana kadar, yaklaşık 30 dakika pişirin.
- Servis tabağına ortada bal, üzerinde elma olacak şekilde alın; kenarları taze meyve parçalarıyla süsleyin.
Bu tarif için bal önerimiz
Tarifte elma ve tereyağı dışında bir şey yok; kestane balının hafif acımsı, baskın aroması bu sadelikte kaybolmaz, tatlıya karakter verir. Kestane Balı
4. Ballı Muzlu Kuleler
Kahvaltıda ya da ara öğünde on dakikada hazırlanan, çocukların da sevdiği pratik bir tarif.
- Hazırlık
- ~5 dk
- Pişirme
- ~5 dk
- Toplam süre
- ~10 dk
- Porsiyon
- 1 kişilik
- Zorluk
- Kolay
- Önerilen bal
- Artvin Çiçek Balı
Ballı Muzlu Kuleler — Malzemeler
- 1 adet hamburger ekmeğinin alt kısmı
- 1/2 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 adet muz (dilimlenmiş)
- 1 tatlı kaşığı Artvin Balı
- 1 yemek kaşığı kavrulmuş fındık veya yer fıstığı (ince dövülmüş)
Ballı Muzlu Kuleler — Yapılışı
- Bir tavada zeytinyağını ısıtın.
- Ekmeği ters yüz ederek her iki yüzünü hafifçe kızartın.
- Kızaran ekmeği tabağa alın, üzerine muz dilimlerini yerleştirin.
- Balı gezdirin ve en son kavrulmuş fındık ya da yer fıstığını serperek servis edin.
Bu tarif için bal önerimiz
Bal en son, tabakta ekleniyor: ısı görmediği için aroması bozulmadan kalıyor. Çocukların sofrasında yumuşak aromalı çiçek balı en rahat kabul edilen çeşit. Artvin Çiçek Balı
Tariflerde Bal Kullanırken Nelere Dikkat Etmeli?
Yukarıdaki dört tarifin ikisinde bal fırına giriyor, ikisinde ise tabakta, hiç ısı görmeden ekleniyor. Aradaki fark önemli: bal ısındıkça enzim etkinliği azalır ve HMF değeri yükselir. Türk Gıda Kodeksi bal için HMF üst sınırını 40 mg/kg, diastaz sayısı alt sınırını 8 olarak tanımlar; ikisi de balın ne kadar ısı gördüğünü ele veren değerlerdir. Bu, fırına giren balın bozulduğu anlamına gelmiyor — orada bal tatlandırıcı ve renk verici olarak çalışır, aromasının bir kısmını ve enzim etkinliğini geride bırakır. Balın kokusunu olduğu gibi tabağa taşımak istiyorsanız onu pişirmenin sonunda, ocaktan indirdikten sonra ekleyin.
- Ölçü: Bal şekerden hem daha tatlıdır hem de içinde su bulunur. Şeker yerine bal kullanırken genel kural, 1 su bardağı şeker yerine yaklaşık ¾ bardak bal koymak ve tarifteki sıvıyı bir miktar azaltmaktır.
- Renk: Bal fırında şekerden daha çabuk karamelize olur, yani yüzey daha erken kızarır. Şeker yerine bal koyduğunuz hamur işlerinde fırın sıcaklığını 10-15 °C düşürmek bu yüzden yaygın bir mutfak önerisidir; baştan balla tasarlanmış tarifler — yukarıdaki baklava gibi — buna ihtiyaç duymaz.
- Doğallık: Tarifin tadı, kullandığınız balın gerçekten bal olmasına bağlı. Artvin Balı yayla florasının yoğun aromasını taşır; şurup katkılı bir ürün aynı tarifte yalnızca tatlılık bırakır, koku bırakmaz.
Artvin Balı Nereden Alınır?
Artvin balını arıcısından, toptancı zinciri olmadan alabilirsiniz. 1200 metre ve üzeri rakımdaki Artvin köy ve yaylalarında, kendi kovanlarımızda ve birlikte çalıştığımız arıcılarla Kafkas arı ırkından aldığımız balları ürün sayfalarımızdan inceleyebilir; hasat dönemi, kavanoz boyu ve kargo için WhatsApp'tan doğrudan bize yazabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tariflerde şeker yerine bal kullanılır mı?
Kullanılır. Bal şekerden daha tatlı olduğu için genel kural, 1 su bardağı şeker yerine yaklaşık ¾ bardak bal kullanmak ve tarifteki sıvıyı bir miktar azaltmaktır. Bal ayrıca hamur işlerine daha nemli bir doku verir.
Fırında bal kullanınca ne olur?
Bal fırında karamelize olur ve yüzeyin daha çabuk kızarmasını sağlar; şeker yerine bal koyduğunuz tariflerde fırın sıcaklığını 10-15 °C düşürmek bu yüzden önerilir. Isı balın enzim etkinliğini azaltır, yani fırına giren bal tatlandırıcı ve renk verici işlev görür. Aroma önemliyse balı fırından çıkan tatlının üzerine, ılıdıktan sonra gezdirin.
Hangi bal tatlı tariflerine daha uygun?
Malzemesi kalabalık tariflerde — cevizli, tarçınlı, pekmezli — aroması dengeli bir çiçek balı diğer tatların önüne geçmez. Elma tatlısı gibi iki üç malzemeli sade tariflerde ise kestane balının baskın, hafif acımsı aroması tatlıya karakter verir. Kek ve kurabiyelerde genellikle çiçek balı tercih edilir.
Ballı tarifler bebeklere verilebilir mi?
12 aydan küçük bebeklere bal ve bal içeren yiyecekler verilmemelidir; bu, pişmiş tarifler için de geçerlidir, çünkü pişirme balda bulunabilen botulizm sporlarını güvenilir şekilde ortadan kaldırmaz. Bir yaşını dolduran çocuklarda risk büyük ölçüde ortadan kalkar; yine de ilk denemede küçük miktarla başlamak makul.
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7), Tarım ve Orman Bakanlığı — HMF üst sınırı ve diastaz sayısı alt sınırı
- Centers for Disease Control and Prevention, Infant Botulism — 12 aydan küçük bebeklere bal verilmemesi önerisi